EnergiePodium

Column

25-06-2026 Elektriciteit

Slimme apparaten, dom systeem?

Op 10 juni verscheen TenneT’s jaarlijkse Monitor Voorzieningszekerheid met drie bekende boodschappen: het elektriciteitsverbruik gaat toenemen, de productiemix verandert en het risico op black-outs is groter dan eerder gedacht. De overheid wordt opgeroepen snel in actie te komen en stroomgebruikers moeten zich aanpassen aan de grillen van het weer. Dat is weliswaar een beknotting van hun vrijheid, maar er zit logica in: elektrische auto’s hoeven bij thuiskomst niet massaal aan de laadpaal en warmtepompen en airco’s kunnen best een paar uurtjes uit als het krap wordt. Graag geautomatiseerd, want de energiemarkt is complex. Dankzij de inzet van miljoenen decentrale apparaten en batterijen hoeven zon en wind niet zo vaak afgeschakeld te worden, zijn minder back-up gascentrales nodig en kunnen netbeheerders fors besparen op kabels en transformatoren. Slimme apparaten als paradijselijk vergezicht; of is er opnieuw te veel optimisme in de energiesector, die zich eerder al verkeek op netwerkcapaciteit?

Column

Auteur Anne-Joël Leerling

22-06-2026 Elektriciteit

Beste gemeenten, kies voor warmtenetten – of de keuze wordt voor je gemaakt

Gemeenten in heel Nederland werken momenteel aan hun warmteprogramma’s. Dat is geen vrijblijvende exercitie: het is een wettelijke verplichting vanuit het Rijk om per buurt een toekomstig warmte-alternatief te bepalen. Deze programma’s, de opvolgers van de Transitievisies Warmte uit 2021, moeten uiterlijk in 2027 worden vastgesteld. Voor buurten die binnen circa tien jaar van het aardgas af gaan, vraagt dat om concrete keuzes en uitvoeringsplannen. Voor buurten die later volgen, is dat nog niet nodig.

Artikel

Auteur Sible Schöne

29-05-2026 Elektriciteit

Nieuwe tijdsafhankelijk nettarieven ingrijpend, maar nodig

De netbeheerders willen in 2029 nieuwe tijdsafhankelijke nettarieven invoeren. Op momenten waarop het net minder wordt belast, geldt een lager nettarief en wanneer het druk is op het net, ligt het nettarief hoger. De nieuwe tarieven moeten ervoor zorgen dat de kosten van het elektriciteitsnet eerlijker worden verdeeld, doordat ook de hoeveelheid elektriciteitsgebruik een rol gaat spelen. Ze zijn bovendien een financiële stimulans om het stroomverbruik van bijvoorbeeld elektrische auto’s en warmtepompen te verschuiven naar rustigere momenten op het net. De netbeheerders verwachten dat de nieuwe tarieven eraan bijdragen dat er minder geïnvesteerd hoeft te worden in de noodzakelijke netverzwaring en dat er extra ruimte ontstaat voor nieuwe woningen, bedrijven en laadvoorzieningen, zonder dat de leveringszekerheid in gevaar komt.

Column

Auteur Marc Londo

26-05-2026 Elektriciteit

De toekomst is ook al niet meer wat ‘ie geweest is

In een recente column op Energiepodium spreekt Martien Visser de hoop uit dat de aankomende actualisatie van het Nationaal Plan Energiesysteem een heldere keuze maakt voor hybride verduurzamingsroutes die de inzet van elektronen en moleculen combineren. Marc Londo ziet echter dat in de toekomstramingen voor 2050 van het afgelopen decennium de rol van elektriciteit alleen maar groter is geworden. Onzekerheden zijn er zeker nog; daar hebben we mee te dealen.

Artikel

Auteur Sanne de Boer

04-05-2026 Elektriciteit

Kleinverbruikers ook op wachtlijst transportcapaciteit, hoe eerlijk is dat?

De problemen rondom transportschaarste op het elektriciteitsnet groeien. Mede daardoor is sinds 1 januari dit jaar een nieuw maatschappelijk prioriteringskader actief. Daarnaast heeft de ACM aangekondigd dat vanaf 1 juli 2026 ook kleinverbruikers, zoals huishoudens en het MKB, op de wachtlijst voor transportcapaciteit komen als ze een nieuwe of grotere elektriciteitsaansluiting aanvragen in een gebied met netcongestie. Dat is volgens de ACM eerlijker. Maar waar grootverbruikers vaak nog alternatieven hebben voor het aanvragen van standaard transportrecht, hebben kleinverbruikers die niet. Daarom vraagt Sanne de Boer zich af: hoe eerlijk is dat?

Column

Auteur Martien Visser

22-04-2026 Elektriciteit

Elektrificatie: we zijn lekker op weg, maar waar gaan we heen?

De elektrificatie van het energiesysteem vraagt enorme investeringen in het stroomnet en jaagt de netwerktarieven op. Maar ondertussen blijft onduidelijk naar welk eindbeeld Nederland eigenlijk toewerkt. Dat is een fundamenteel probleem volgens Martien Visser, want de keuze voor een volledig elektrisch of juist hybride energiesysteem bepaalt hoe groot de druk op de netten wordt, en dus ook hoeveel we moeten investeren.

Artikel

Auteur Margriet Kuijper

13-04-2026 Elektriciteit

Energiezekerheid begint met een eerlijk gesprek over gas

Sinds de oorlog in Iran hoort Margriet Kuijper het weer regelmatig in de media en talkshows: er is maar één echte, structurele oplossing en dat is duurzame energie. We moeten nog meer inzetten op de energietransitie. Recente inzichten over de enorme uitdaging van netverzwaring en de tegenvallende kosten van groene waterstof lijken daarbij een vergeten ‘detail’. De vraag of het allemaal nog wel veel sneller kan, lijkt nauwelijks gesteld te mogen worden. ‘Dit’ mag ons niet nog een keer overkomen, dus we moeten zo snel mogelijk van fossiel af.

Artikel

Auteur Pieter Boot

26-02-2026 Elektriciteit

Naar een schoon Brits elektriciteitssysteem in 2030

De Britse regering-Starmer wordt veel verweten in zijn binnenlandse politiek: onvoldoende gericht op groei, rommelig in het budgettaire beleid, besluiteloos. Maar dat geldt niet voor de inzet van minister van Energy Security & Net Zero Ed Miliband. Hij stelde zich bij zijn start in 2024 twee doelen: een elektriciteitssysteem dat in 2030 nauwelijks nog broeikasgasemissies heeft en de elektriciteitsprijzen voor huishoudens ordegrootte 300 Pond lager dan in 2024. Het ging daarbij om een project dat in enkele jaren te realiseren zou zijn én met voordelen voor de lange termijn. Om dat te bereiken werd de Clean Energy Superpower Mission in het leven geroepen, een centraal gestuurde aanpak met mijlpalen waarover periodiek wordt gerapporteerd. Hoofd van de centrale sturing werd Chris Stark, die daarvoor leiding gaf aan het Climate Change Committee. Het is een interessant project volgens Pieter Boot, met verschillende kanten die ook in andere landen spelen.

Artikel

Auteur Antoinette Sol

20-02-2026 Elektriciteit

Groei is noodzakelijk bij energiecoöperaties

Eind 2025 haalde energiecoöperatie De Windvogel ruim 2 miljoen euro op bij haar leden. Een recordbedrag. Het is een prestatie om trots op te zijn en tegelijk exemplarisch voor een bredere ontwikkeling: de energiecoöperatieve sector groeit, in euro's, in schaal en in professionaliteit. Die groei is mooi, maar ook hard nodig volgens Antoinette Sol. Genoeg werk aan de winkel in 2026.

Artikel

Auteur Sible Schöne

28-01-2026 Elektriciteit

Buurtenergieplan nodig voor aanpak congestie op laagspanningsnet

Het lokale stroomnet is er in het verleden niet voor gemaakt dat we steeds meer stroom gebruiken en onze stroom deels halen uit zonne-energie. Zonnepanelen op veel daken kunnen op bepaalde momenten te veel stroom leveren en schakelen daarom af. En als we, zoals gepland, op grote schaal kiezen voor (hybride) warmtepompen, elektrische auto’s en koken op inductie, krijgt het elektriciteitsnet te maken met aanzienlijk hogere pieken. Daardoor moeten zowel het middenspanningsnet als het laagspanningsnet op de meeste plaatsen worden verzwaard. Door slimmer met ons stroomverbruik om te gaan kan de verzwaring echter voor een belangrijk deel worden beperkt. Dat scheelt enorm in de kosten en in ruimtegebruik en zorgt er bovendien voor dat de verzwaring haalbaar blijft voor de netwerkbedrijven, aldus Sible Schöne.

Artikel

Auteur Martien Visser

06-01-2026 Elektriciteit

Het sprookje van energieneutraliteit

Een mooie toekomst lonkt: Dat Nederland volledig in haar eigen energiebehoefte kan voorzien. Niet langer afhankelijk van de grillen van buitenlandse energieleveranciers. Het zou het eindpunt van de energietransitie moeten zijn. Een wonderschone wereld waarin wij, en Martien Visser, lang en gelukkig kunnen leven. Helaas, het is een sprookje.